پیام‌های متناقض از کاخ سفید؛ ترامپ ضرب‌الاجل یک ماهه یا دوماهه داد؟

به گزارش اکوایران، دیدار سه‌ساعته اخیر میان ترامپ و نتانیاهو در کاخ سفید، بیش از آنکه نشانه‌ای از هماهنگی بی‌چون‌وچرا باشد، جزییات این دیدار در پرده ابهام ماند.همزمان با گمانه‌زنی‌ها درباره ضرب‌الاجل احتمالی برای گفت‌وگوها و اعزام ناوهای آمریکایی به منطقه، برخی تحلیلگران احتمال «نمایش هماهنگ» برای غافلگیری تهران را مطرح می‌کنند؛ سناریویی که معادلات خاورمیانه را وارد مرحله‌ای تازه و پرریسک کرده است.

برای هفتمین بار در 13 ماه

به نوشته بن کاسپیت، تحلیل‌گر المانیتور، دیدار سه‌ساعته روز چهارشنبه در کاخ سفید میان ترامپ و نتانیاهو هفتمین دیدار با ترامپ از زمان بازگشت رئیس‌جمهور آمریکا به قدرت در ۱۳ ماه بود؛ جایی که ترامپ ضمن افزایش اهرم‌های نظامی، ترجیح روشنی به ادامه مذاکرات نشان داد. برخلاف دیدارهای پیشین، نتانیاهو از در جانبی وارد کاخ سفید شد و از همان مسیر خارج شد تا از مواجهه با رسانه‌ها و معترضان حامی فلسطین در آن سوی خیابان پرهیز کند. دفتر او تنها یک عکس از این دیدار منتشر کرد.

ترامپ در پیامی اعلام کرد که هنوز هیچ تصمیم «قطعی» درباره اقدام علیه ایران گرفته نشده و افزود که بر ادامه مذاکرات با ایرانی‌ها تأکید کرده تا روشن شود آیا امکان دستیابی به توافق وجود دارد یا نه. او همچنین از «پیشرفت چشمگیر» در اجرای طرح صلح خود در نوار غزه تمجید کرد. نتانیاهو نیز پیامی کلی منتشر کرد و گفت که بر حفظ منافع امنیتی اسرائیل در مذاکرات آمریکا با ایران پافشاری کرده و او و ترامپ توافق کرده‌اند هماهنگی نزدیک خود را ادامه دهند.

هماهنگی میان ترامپ و نتانیاهو؛ یک نمایش کاذب؟

با وجود پیام‌های متناقض از سوی کاخ سفید، به نظر می‌رسد هماهنگی میان دو رهبر همچنان نزدیک است. نتانیاهو تلاش کرد ترامپ را قانع کند که ایرانی‌ها هرگز با توافقی که از نظر اسرائیل قابل قبول باشد، موافقت نخواهند کرد. به گفته منبعی آگاه از گفت‌وگوها که به‌صورت ناشناس با المانیتور صحبت کرده است، نخست‌وزیر اسرائیل به رئیس‌جمهور آمریکا گفت: «آنها از موشک‌ها دست نخواهند کشید. از نیروهای نیابتی دست نخواهند کشید. و در موضوع هسته‌ای نیز خواهند کوشید گزینه ازسرگیری پروژه را در آینده حفظ کنند.» با توجه به اظهارات علنی ترامپ، به نظر می‌رسد او قانع نشده است. ترامپ روز پنج‌شنبه در پاسخ به پرسش خبرنگاران درباره جدول زمانی مذاکرات با ایران گفت: «فکر می‌کنم طی ماه آینده باید سریع اتفاق بیفتد.»

یک منبع نزدیک به نتانیاهو که به‌صورت ناشناس با المانیتور گفت‌وگو کرده، اظهار داشت: «تا آنجا که ما می‌دانیم، ترامپ تصمیم گرفته به مذاکرات فرصت بدهد. صحبت از ضرب‌الاجل یک‌ماهه یا دوماهه است که زمان طولانی‌ای محسوب می‌شود.» به‌جز اشاره مبهم ترامپ، این ضرب‌الاجل به‌طور مستقل تأیید نشده است. با این حال، در نشانه‌ای از اینکه گزینه نظامی همچنان روی میز است، المانیتور روز جمعه تأیید کرد که آمریکا در حال اعزام دومین ناو هواپیمابر به منطقه است. آخرین باری که دو ناو هواپیمابر در نزدیکی ایران مستقر بودند، ژوئن ۲۰۲۵ بود؛ زمانی که آمریکا به اسرائیل در حمله به جمهوری اسلامی پیوست.

برخی ناظران بار دیگر گمانه‌زنی کرده‌اند که نتانیاهو و ترامپ ممکن است در حال اجرای نوعی نمایش هماهنگ باشند تا ایران را به احساس امنیت کاذب دچار کرده و شانس موفقیت یک حمله احتمالی را افزایش دهند. این دیدگاه به رویدادهای ژوئن ۲۰۲۵ اشاره دارد؛ زمانی که ترامپ به‌طور علنی از ادامه مذاکرات با ایران حمایت می‌کرد، در حالی که جنگنده‌های اسرائیلی آماده بمباران ایران بودند، حمله‌ای که آمریکا در نهایت به آن پیوست.

موازنه میان ترامپ و کشورهای خلیج فارس

در حالی که نتانیاهو تلاش می‌کند گزینه حمله به ایران را در دستور کار ترامپ نگه دارد، باید مخالفت عربستان، امارات، قطر، عمان و مصر را نیز در نظر بگیرد. مقام‌های اسرائیلی نگران‌اند که ریاض بتواند واشنگتن را متقاعد کند از اقدام نظامی علیه ایران صرف‌نظر کرده و حتی به بهای امتیازاتی که اسرائیل آنها را خطرناک می‌داند، به مذاکرات پایبند بماند. در حالی که واشنگتن هم‌زمان با پیگیری دیپلماسی، گزینه نظامی را نیز مطرح می‌کند، تشدید فشار اقتصادی بر ایران همچنان ادامه دارد. ایران آشکارا اعلام کرده که در برابر هرگونه امتیاز به آمریکا، بیش از هر چیز خواهان لغو تحریم‌های اقتصادی است؛ تحریم‌هایی که از زمان بازاعمال آنها در سال ۲۰۱۸ اقتصاد کشور را به شدت تضعیف کرده‌اند.

یک منبع ارشد دیپلماتیک اسرائیلی به‌صورت ناشناس به المانیتور گفت: «اگر از کشورهای خلیج فارس، متحدان آمریکا در خاورمیانه، بپرسید، به شما خواهند گفت که حمله قدرتمند به ایران در حال حاضر بیش از حد خطرناک است. همچنین خواهند گفت توافقی با ایران که فاقد مؤلفه‌های کلیدی باشد فاجعه‌بار خواهد بود.» 

نتانیاهو پیش از بازگشت به کشور، روز پنج‌شنبه در گفت‌وگو با خبرنگاران به زبان عبری گفت: «رئیس‌جمهور معتقد است ایرانی‌ها اکنون می‌دانند با چه کسی طرف هستند.» او افزود اگر ایران شرایط تعیین‌شده از سوی رئیس‌جمهور را بپذیرد، می‌توان به توافق خوبی دست یافت. با این حال، نتانیاهو مشخص نکرد این شروط چیست و نگفت آیا ترامپ جدول زمانی مشخصی برای مذاکرات تعیین کرده است یا خیر. برخلاف تمایل ترامپ به مذاکره، نتانیاهو تأکید کرد که «تردید کلی خود را درباره امکان دستیابی به هرگونه توافق با ایران پنهان نمی‌کند.»

معامله پشت پرده؟

انتقاد ترامپ در روز پنج‌شنبه از اسحاق هرتزوگ، رئیس‌جمهور اسرائیل، به دلیل اعطا نکردن عفو به نتانیاهو که با اتهام‌های فساد روبه‌رو است گمانه‌زنی‌های گسترده‌ای درباره وجود یک معامله پشت پرده مرتبط با ایران برانگیخته است. یک روز پس از دیدار با نخست‌وزیر اسرائیل در کاخ سفید، ترامپ به خبرنگاران گفت هرتزوگ «باید از خودش شرمنده باشد» که نتانیاهو را عفو نکرده و افزود: «فکر می‌کنم اسرائیلی‌ها باید واقعاً او را شرمنده کنند. اینکه عفو نمی‌دهد مایه ننگ است.» جالب آنکه حساب وزارت خارجه آمریکا نیز این اظهارات ترامپ را در شبکه اجتماعی ایکس بازنشر کرد.

ناظران بر این موضوع متمرکز شده‌اند که نتانیاهو در برابر این حمله علنی به هرتزوگ چه امتیازاتی ممکن است داده باشد. یک منبع ارشد سیاسی اسرائیلی به‌صورت ناشناس به المانیتور گفت: «چه منفعت امنیتی حیاتی‌ای را واگذار کردیم که ترامپ رئیس‌جمهور را تحقیر کند، در روندهای حقوقی داخلی مداخله کند و حاکمیت ما را تضعیف کند؟» او افزود: «ترامپ یک تاجر است؛ چیزی را رایگان واگذار نمی‌کند.»

نتانیاهو نیز ممکن است در قبال مذاکرات آمریکا با ایران انعطاف‌پذیری نشان دهد. برای مثال، با کنار گذاشتن مطالبه اسرائیل مبنی بر صفرسازی غنی‌سازی اورانیوم و پذیرش فرمول جایگزینی که همچنان مانع حرکت ایران به سوی بمب هسته‌ای شود. با این حال، در حال حاضر دشوار است تصور کنیم نخست‌وزیر اسرائیل به‌صراحت چنین تمایلی را اعلام کند. هرتزوگ در واکنش به اظهارات مشابه پیشین ترامپ گفته است که هنوز درباره درخواست عفو نتانیاهو تصمیمی نگرفته است. محاکمه نتانیاهو از ماه مه ۲۰۲۰ آغاز شده و از آن زمان سیاست داخلی اسرائیل را تحت‌الشعاع قرار داده است.